Polska marka, a na opakowaniu Made in PRC. Dlaczego niektóre europejskie kosmetyki powstają w Chinach?

Polska marka, a na opakowaniu Made in PRC. Dlaczego niektóre europejskie kosmetyki powstają w Chinach?

Europejska marka, europejskie standardy, ale produkcja w Chinach. Oznaczenie Made in PRC można znaleźć na kosmetykach wielu marek obecnych na polskim rynku. U części konsumentów wywołuje ono pytania o jakość, bezpieczeństwo czy sens wspierania lokalnych firm, które część produkcji zlecają na drugim końcu świata. Tymczasem Chiny przestały być jedynie zapleczem taniej produkcji. Rozwijają technologie, wyspecjalizowane łańcuchy dostaw i własne marki kosmetyczne, które coraz śmielej konkurują na światowych rynkach.

Made in PRC. Trzy litery, których znaczenie nie dla wszystkich konsumentów jest oczywiste. Skrót pochodzi od People's Republic of China, czyli Chińskiej Republiki Ludowej. W praktyce oznacza dokładnie to samo co Made in China.

Odkrycie tego faktu bywa zaskoczeniem, szczególnie gdy oznaczenie znajduje się na produkcie marki postrzeganej jako polska lub szerzej, europejska. Nie zawsze wynika to z przekonania, że chińskie produkty są gorsze. Czasem chodzi o zdziwienie, że firma o silnie komunikowanych lokalnych korzeniach korzysta z produkcji na innym kontynencie.

W przypadku kosmetyków kolorowych, masek w płachcie czy akcesoriów kosmetycznych nie jest to jednak niczym niezwykłym. Produkcja kontraktowa od lat stanowi część globalnego modelu funkcjonowania branży beauty.

Dlaczego marki kosmetyczne produkują w Chinach?

Najprostsza odpowiedź brzmi: ze względu na koszty. Nie jest ona jednak wystarczająca.

Chiny przez dekady budowały rozbudowane zaplecze przemysłowe, w tym wyspecjalizowane centra produkcji kosmetyków, opakowań i akcesoriów. W niektórych regionach działają blisko siebie producenci surowców, komponentów, opakowań, firmy zajmujące się zdobieniem oraz zakłady konfekcjonujące gotowe produkty. Dla marki oznacza to możliwość zorganizowania znacznej części procesu produkcyjnego w ramach jednego ekosystemu dostawców. Nie musi to oznaczać dosłownie jednej fabryki. Często chodzi o sieć współpracujących przedsiębiorstw, które są w stanie przygotować produkt zgodny z określoną specyfikacją.

Ma to szczególne znaczenie w kosmetykach kolorowych. Palety cieni, produkty do ust, rozświetlacze, róże, bronzery czy kosmetyki z aplikatorami wymagają nie tylko odpowiednich formulacji, ale również opakowań, mechanizmów, tłoczeń, nadruków i elementów dekoracyjnych. Przy kolekcjach limitowanych lub produktach silnie związanych z trendami liczy się także szybkość wdrożenia.

Podobnie wygląda sytuacja w kategorii masek w płachcie, gdzie znaczenie mają dostępność odpowiednich materiałów, technologii nasączania i pakowania oraz możliwości produkcji dużych serii. W tym segmencie silną pozycję ma jednak póki co Korea Południowa.

Istotną przewagą chińskich dostawców jest więc nie tylko cena, ale dostępność całego zaplecza potrzebnego do stworzenia gotowego produktu.

Rachunek ekonomiczny nadal ma znaczenie. Przy odpowiedniej skali produkcji chińscy dostawcy mogą oferować konkurencyjne ceny, choć do kosztu fabrycznego trzeba doliczyć transport, obsługę importu, badania, dokumentację i kontrolę jakości. Nie zawsze produkcja w Chinach będzie więc tańsza od europejskiej, szczególnie przy mniejszych zamówieniach.

Produkcja kontraktowa nie zawsze oznacza gotową recepturę

Nie każda współpraca z chińskim zakładem wygląda tak samo. W modelu OEM producent wytwarza produkt zgodnie ze specyfikacją uzgodnioną z zamawiającym. W modelu ODM dostawca może odpowiadać również za opracowanie receptury, konstrukcję produktu lub jego wzornictwo.

Europejska marka może zatem zamówić gotowy produkt z katalogu producenta, dostosować istniejącą formulację albo zlecić realizację własnego projektu. Na podstawie samego oznaczenia Made in PRC nie można więc stwierdzić, gdzie opracowano recepturę, kto odpowiadał za koncepcję produktu i jaka część prac rozwojowych odbyła się w Europie.

Czy kosmetyki Made in PRC są bezpieczne?

Skojarzenie chińskiej produkcji z niską jakością ma historyczne i ekonomiczne źródła. Przez lata Chiny były postrzegane przede wszystkim jako miejsce masowej produkcji tanich towarów. Część negatywnych doświadczeń konsumenckich utrwaliła ten obraz. To też powód, że częściej na opakowaniach znajdziemy skrót PRC, a nie dobrze znane wszystkim Made in China. 

Trudno jednak przenosić ocenę całego, bardzo zróżnicowanego przemysłu na każdy produkt pochodzący z tego kraju. Chińskie fabryki produkują towary o różnym poziomie zaawansowania, jakości i cenie. Dotyczy to również kosmetyków. Ostateczne parametry produktu zależą od formulacji, jakości surowców, standardów zakładu, kontroli procesu oraz wymagań stawianych przez zamawiającego.

W przypadku kosmetyków sprzedawanych legalnie na rynku Unii Europejskiej kluczowe są obowiązujące przepisy. Rozporządzenie kosmetyczne 1223/2009 obejmuje produkty niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane w Polsce, Francji, Korei Południowej czy Chinach. Kosmetyk importowany musi spełniać takie same wymagania dotyczące bezpieczeństwa, składu i dokumentacji jak produkt wytwarzany na terenie UE.

Każdy produkt musi mieć m.in. ocenę bezpieczeństwa, dokumentację oraz wskazaną osobę odpowiedzialną na terenie Unii. Produkcja powinna odbywać się zgodnie z zasadami dobrej praktyki produkcyjnej. W przypadku importowanych kosmetyków odpowiedzialność spoczywa co do zasady na importerze, chyba że zgodnie z przepisami wyznaczono inną osobę odpowiedzialną.

Nie oznacza to, że wszystkie fabryki na świecie działają według identycznych standardów ani że system nadzoru eliminuje każdą niezgodność. Kontrola jakości dostawców pozostaje jednym z podstawowych obowiązków firm zlecających produkcję. Kraj produkcji nie stanowi sam w sobie ani gwarancji jakości, ani dowodu jej braku.

A co z testami na zwierzętach?

To kolejna wątpliwość pojawiająca się w kontekście chińskiego pochodzenia kosmetyków. Warto jednak odróżnić produkcję w chińskiej fabryce na zlecenie europejskiej marki od wprowadzania kosmetyków do sprzedaży na rynku chińskim. Sam fakt wyprodukowania kosmetyku w Chinach nie oznacza obowiązku przeprowadzenia testów na zwierzętach. Jeśli polska czy francuska marka zleca produkcję chińskiemu zakładowi, a gotowy kosmetyk trafia wyłącznie na rynek europejski, nie podlega automatycznie chińskim wymaganiom dotyczącym dopuszczenia produktów do sprzedaży.

W Unii Europejskiej obowiązują zakazy testowania kosmetyków i ich składników na zwierzętach do celów kosmetycznych oraz związane z nimi zakazy wprowadzania produktów do obrotu. Obejmują one również kosmetyki importowane. Jednocześnie niektóre składniki podlegają także przepisom chemicznym REACH, które w określonych sytuacjach mogą wymagać badań na zwierzętach do innych celów niż ocena bezpieczeństwa kosmetyku.

Chińskie przepisy również się zmieniają. Od 2021 roku część kosmetyków sprzedawanych na tamtejszym rynku może korzystać ze zwolnień z obowiązkowych badań na zwierzętach, po spełnieniu określonych warunków. Nie oznacza to jednak całkowitego zniesienia takich wymagań. Samo oznaczenie Made in PRC nie daje więc podstaw, by zakładać, że kosmetyk był testowany na zwierzętach. Nie stanowi też automatycznego potwierdzenia deklaracji cruelty-free, która wymaga odrębnego uzasadnienia.

Chiny zmieniają swój wizerunek. C-Beauty chce konkurować z globalnymi markami

Podczas gdy część europejskich konsumentów nadal podchodzi do chińskiej produkcji z rezerwą, rodzime chińskie marki kosmetyczne coraz mocniej budują swoją pozycję, również poza Azją.

Według danych China Association of Fragrance, Flavor and Cosmetic Industries, przytoczonych przez Reuters, chińskie marki odpowiadały w 2025 roku za 57,4 proc. wartości rodzimego rynku kosmetycznego. Jeszcze kilka lat wcześniej dominującą pozycję miały na nim zagraniczne koncerny. Coraz bardziej widoczna jest także międzynarodowa ekspansja C-Beauty. Proya rozwija obecność w amerykańskiej sieci Ulta Beauty i otworzyła centrum badawczo-rozwojowe pod Paryżem. Florasis wykorzystuje tradycyjną chińską estetykę do budowania rozpoznawalności kosmetyków kolorowych, a marki takie jak Judydoll, Joocyee czy Flower Knows poszerzają zagraniczną dystrybucję.

Chińskie firmy chcą dziś konkurować nie tylko ceną, ale również oryginalnością produktów, jakością wykonania, designem i własną tożsamością.

Czy europejskie firmy pomagają swoim przyszłym konkurentom?

Pojawia się tu pytanie wykraczające poza samą jakość kosmetyków. Czy europejskie i amerykańskie firmy, korzystając z chińskiego zaplecza produkcyjnego, pośrednio wzmacniają kompetencje przedsiębiorstw, które w przyszłości mogą stać się ich konkurentami?

Produkcja kontraktowa nie musi oznaczać przekazywania własnych receptur czy technologii. Nie sposób jednak pominąć szerszego mechanizmu gospodarczego. Wieloletnia współpraca z zagranicznymi klientami sprzyja rozwojowi wyspecjalizowanych zakładów, infrastruktury, kompetencji technologicznych i doświadczenia w obsłudze wymagających rynków. Nie oznacza to, że sukces C-Beauty jest efektem współpracy z zachodnimi firmami. Ogromne znaczenie miały rozwój chińskiego rynku, lokalna konkurencja, handel internetowy i zmieniające się aspiracje konsumentów.

Jednak kompetencje produkcyjne, które przez lata przyciągały zagraniczne zamówienia, stanowią dziś również zaplecze dla rozwoju chińskich marek.

Polska marka, ale produkt z Chin. Co właściwie wspiera konsument?

Dla polskich firm kosmetycznych produkcja kontraktowa za granicą jest jednym z dostępnych modeli biznesowych. Sama w sobie nie podważa polskiego charakteru marki. Firma może mieć polskich właścicieli, prowadzić działalność badawczo-rozwojową, zatrudniać pracowników i rozwijać dystrybucję w Polsce, a jednocześnie zlecać produkcję części asortymentu zagranicznym partnerom.

Warto jednak rozróżnić wspieranie polskiego przedsiębiorstwa od wspierania produkcji w Polsce. Nie zawsze są one tożsame. Dla jednego konsumenta najważniejsze będzie to, że kupuje produkt firmy z polskim kapitałem. Dla innego znaczenie ma również miejsce wytworzenia kosmetyku, zatrudnienie w krajowych zakładach czy udział lokalnych dostawców w łańcuchu wartości. Obie postawy mają swoje uzasadnienie. Kupując kosmetyk polskiej marki wyprodukowany w Chinach, konsument nadal może wspierać polskie przedsiębiorstwo, ale niekoniecznie w takim samym stopniu krajowy przemysł produkcyjny.

Warto też pamiętać, że decyzja o produkcji w Chinach nie zawsze wynika z braku odpowiedniego zaplecza w Polsce czy Europie. Czasem przesądzają specjalistyczne technologie lub dostępność komponentów, innym razem po prostu rachunek ekonomiczny.

Jak rozmawiać z konsumentami o produkcji w Chinach?

Wątpliwości dotyczące oznaczenia Made in PRC mają różne źródła. Jedni konsumenci pytają o bezpieczeństwo, inni o testy na zwierzętach, jeszcze inni chcą wiedzieć, dlaczego polska marka produkuje kosmetyki poza Europą. Odpowiedź powinna odnosić się do rzeczywistej przyczyny tych wątpliwości. Zapewnienie o zgodności z unijnymi normami jest istotne, ale nie wyjaśnia decyzji biznesowej o wyborze zagranicznego producenta.

Transparentna komunikacja może obejmować dostępność technologii, opakowań, możliwości realizacji konkretnego projektu czy kwestie kosztowe. Ważne, by przedstawiała rzeczywiste powody, a nie uniwersalny zestaw argumentów marketingowych. Szczególnie istotne jest to w przypadku marek mocno podkreślających swoje polskie pochodzenie. Konsument powinien móc odróżnić kraj pochodzenia przedsiębiorstwa od miejsca produkcji kosmetyku. Nie każda preferencja dla produkcji europejskiej wynika z uprzedzeń wobec Chin. Może być świadomym wyborem ekonomicznym, środowiskowym lub osobistym.

Made in PRC nie jest oceną jakości. Ale jest informacją

Globalizacja sprawiła, że narodowość marki, miejsce opracowania receptury i kraj produkcji coraz częściej są od siebie oddzielone. Europejskie firmy korzystają z chińskich kompetencji produkcyjnych, a chińskie przedsiębiorstwa coraz aktywniej rozwijają własne marki. Sam napis Made in PRC nie jest dowodem niskiej jakości, podobnie jak europejskie pochodzenie nie stanowi automatycznej gwarancji produktu lepszego pod każdym względem.

Miejsce produkcji pozostaje jednak informacją, która dla części konsumentów ma znaczenie. Marki mają prawo wybierać najbardziej odpowiedni dla siebie model biznesowy, a klienci oceniać ten wybór według własnych kryteriów.

W tej relacji najważniejsza pozostaje transparentność. Nie chodzi o przekonywanie konsumentów, że kraj produkcji nie powinien mieć dla nich znaczenia, ale o dostarczenie im informacji pozwalających dokonać świadomego wyboru.

Lidia Lewandowska, Wirtualne Kosmetyki
fot. getty images