Łączy wiedzę o skórze, jej pielęgnacji i chorobach z aspektami psychologicznymi oraz społecznymi, pokazując, że problemy skórne to nie tylko kwestia zdrowia, ale także relacji, samooceny i funkcjonowania w grupie.
Program powstał jako naturalna kontynuacja wcześniejszych działań edukacyjnych. Jak tłumaczy jego inicjatorka, Ewa Jancarczyk, „Program ‘Dermokosmos’ powstał jako kontynuacja kampanii społecznych prowadzonych przez Fundację ‘Słoneczny Promień’”. Po przerwie spowodowanej pandemią i zakończeniu działalności fundacji zdecydowała się kontynuować działania edukacyjne, widząc ich znaczenie i duży odzew ze strony odbiorców. Projekt rozwija wspólnie z mężem Mariuszem, który również jest farmaceutą.
Od pilotażu do kilku tysięcy uczniów Pilotaż programu odbył się w 2024 roku w powiecie cieszyńskim i objął wszystkie publiczne szkoły ponadpodstawowe. W kolejnej edycji w 2025 roku liczba uczestników wzrosła, a łącznie w zajęciach wzięło udział około 2000 uczniów. W 2026 roku rusza trzecia edycja programu, ponownie realizowana we współpracy ze Starostwem Powiatowym w Cieszynie.
„Dermokosmos” realizowany jest w formie dwugodzinnych spotkań obejmujących wykład oraz możliwość zadawania anonimowych pytań. Zakres tematyczny jest szeroki: od podstaw pielęgnacji skóry zdrowej i chorej, przez najczęstsze choroby dermatologiczne młodzieży, takie jak trądzik czy atopowe zapalenie skóry, aż po zagadnienia związane z nowotworami skóry i profilaktyką. Istotnym elementem programu jest także psychodermatologia oraz wpływ stresu i emocji na kondycję skóry.
Nie tylko pielęgnacja. Co obejmuje program Jak podkreśla Jancarczyk, skóra jest ważnym wskaźnikiem stanu zdrowia całego organizmu: „Skóra odzwierciedla stan naszego organizmu. Wiele schorzeń wewnętrznych powoduje powstawanie różnych zmian skórnych”. Program zwraca również uwagę na rolę skóry jako „lampki alarmowej”, która może sygnalizować poważniejsze problemy zdrowotne.
Jednym z kluczowych powodów powstania „Dermokosmosu” była obserwacja, jak młodzi ludzie funkcjonują w świecie nadmiaru informacji i marketingowych przekazów. „W sieci i na portalach społecznościowych jesteśmy bombardowani setkami informacji (…) dzieci nie dysponują odpowiednimi wiadomościami, nie mają filtra” – mówi inicjatorka. Program ma więc pomóc uporządkować wiedzę i nauczyć młodzież świadomego podejścia do pielęgnacji oraz wyboru kosmetyków.
Z doświadczeń prowadzącej wynika, że największym wyzwaniem dla nastolatków nie są same choroby skóry, lecz ich wpływ na życie społeczne i emocjonalne. Pytania zadawane anonimowo pokazują skalę problemu: „Czy miałabym przyjaciół, gdybym nie miała trądziku?”, „Czy byłabym bardziej lubiana, gdybym była ładniejsza?”. Pojawiają się też wątpliwości wynikające z braku wiedzy, jak choćby pytanie: „Czy mogę zarazić się od kolegi siedzącego w ławce trądzikiem?”.
Program odpowiada więc nie tylko na potrzeby zdrowotne, ale też na problem kompleksów, wykluczenia i stygmatyzacji. Pokazuje, że wiele chorób skóry nie jest zakaźnych, a brak wiedzy często prowadzi do niepotrzebnego dystansu społecznego.
Istotnym elementem programu są także realne historie uczniów, które pokazują jego wpływ. Jedna z uczestniczek, po udziale w wykładzie, zdecydowała się rozpocząć leczenie trądziku, uświadamiając sobie, że nie jest to wyłącznie problem estetyczny. Inna uczennica, po doświadczeniu choroby nowotworowej w rodzinie, zgłosiła obawy związane z zauważoną zmianą skórną, co pozwoliło skierować ją na odpowiednią ścieżkę diagnostyczną i uspokoić.
Na obecnym etapie program pozostaje inicjatywą niezależną od branży kosmetycznej. „Na chwilę obecną nie współpracujemy z żadną firmą kosmetyczną – program w całości finansowany jest przez Starostwo Powiatowe w Cieszynie” – podkreśla Jancarczyk. W przyszłości planowane jest jednak rozszerzenie działań, m.in. o warsztaty oraz potencjalne współprace.
Inga Lewandowska, Wirtualne Kosmetyki